# Projecten, architectuurbeslissingen en runbooks

Deze gids beschrijft de M5-functionaliteit: projectdossiers, architectuurbeslissingen
(ADR's) en runbooks, bereikbaar via **Projecten** in de hoofdnavigatie. Geschreven voor
redacteuren en beheerders.

## Projecten

Een project is geen kopie van bestaande pagina's — het is een gestructureerd dossier
dat verwijst naar pagina's, beslissingen, runbooks, updates en mijlpalen.

1. Klik op **Projecten** in de hoofdnavigatie, daarna op **Nieuw project**.
2. Vul naam, samenvatting, prioriteit en de huidige stand in. Het project start altijd
   in status **Concept**.
3. Op de projectpagina ziet u in één overzicht: de huidige stand, gekoppelde pagina's,
   beslissingen, mijlpalen en de meest recente updates.

### Status wijzigen

De statusknoppen tonen alleen de overgangen die op dit moment zijn toegestaan (bijvoorbeeld
**Concept → Gepland**, **Actief → Geblokkeerd**). Een project dat is **Gearchiveerd**,
is bewust een eindstation in deze versie; archiveren gebeurt altijd expliciet en is nooit
hetzelfde als verwijderen.

### Pagina's koppelen

Een pagina blijft altijd de canonieke plaats voor de inhoud. Een project koppelt er
alleen naar, met een rol (bijvoorbeeld **Architectuur**, **Beveiliging**,
**Probleemoplossing**). Een pagina ontkoppelen van een project verwijdert nooit de
pagina zelf.

### Updates

Een update is een tijdlijnitem: voortgang, een oplossing, een release, een risico, enz.
Updates worden nooit achteraf gewijzigd — een correctie voegt een nieuwe update toe die
verwijst naar de oorspronkelijke, waarna die oorspronkelijke update automatisch als
**Vervangen** wordt gemarkeerd. De verificatiestatus (**Gemeld** / **Geverifieerd** /
**Vervangen**) maakt altijd duidelijk of een claim al bevestigd is of nog niet.

### Mijlpalen

Mijlpalen zijn projectspecifiek en hebben geen verband met de milestones (M0–M9) van dit
bouwproces zelf. Wijzig de status van een mijlpaal via het keuzemenu naast de mijlpaal.

## Architectuurbeslissingen (ADR's)

Een architectuurbeslissing is een gewone pagina (documenttype
**Architectuurbeslissing**) met een extra statusveld erbovenop, zodat beslissingen
doorzoekbaar, historisch consistent en onderling te koppelen zijn.

1. Klik op het tabblad **Architectuurbeslissingen**, daarna op **Nieuwe beslissing**.
2. Elke nieuwe beslissing start als **Voorgesteld** en krijgt automatisch een
   volgnummer (ADR-1, ADR-2, …), per project of, als er geen project gekoppeld is,
   werkruimtebreed.
3. Een redacteur kan een voorgestelde beslissing **accepteren**, **afwijzen** of
   **intrekken**.

### Een beslissing vervangen

Om een eerder geaccepteerde beslissing te vervangen: maak een nieuwe beslissing aan die
verwijst naar de oude, en accepteer de nieuwe. Zodra de nieuwe beslissing wordt
geaccepteerd, wordt de oude automatisch op **Vervangen** gezet, met een verwijzing in
beide richtingen — zo blijft de volledige lijn van beslissingen zichtbaar en navigeerbaar,
en verdwijnt de oude beslissing nooit.

De inhoud (context, overwegingen, gevolgen) bewerkt u via **Open onderliggende pagina om
inhoud te bewerken** — dat opent de gewone pagina-editor met revisiegeschiedenis, exact
zoals bij elke andere pagina.

## Runbooks

Een runbook is een menselijk uit te voeren procedure. Het platform voert zelf nooit
commando's uit — het toont en valideert alleen de structuur.

1. Klik op het tabblad **Runbooks**, daarna op **Nieuwe runbook**.
2. Kies een risiconiveau (**Laag**/**Gemiddeld**/**Hoog**/**Kritiek**) en geef aan of een
   onderhoudsvenster vereist is.
3. Werk de inhoud (doel, vereisten, stappen, validatie, rollback) uit via de gewone
   pagina-editor.

### Valideren

Klik op **Valideren tegen huidige revisie** nadat u de procedure hebt gecontroleerd. Dit
registreert wie de validatie deed en tegen welke inhoudsversie. Zodra de onderliggende
pagina daarna opnieuw wordt bewerkt, toont de runbook automatisch een duidelijke
waarschuwing dat de validatie verouderd is — die waarschuwing verdwijnt pas na een
nieuwe validatie tegen de bijgewerkte inhoud.

### Veiligheid

- Commando's worden altijd als platte tekst of code getoond, nooit als uitvoerbare
  knop.
- Er is geen terminalkoppeling en geen automatische invulling van geheimen.
- Gevoelige waarden hoort u als plaatshouder te markeren in de tekst zelf (bijvoorbeeld
  `<wachtwoord invullen>`), nooit als echte waarde.