Initial curated itworx-knowledge-hub source from 3b1751d0d9dee551aa6994eee0093704dc334817

docs/guides/projecten-beslissingen-en-runbooks.md

@@ -0,0 +1,95 @@
+# Projecten, architectuurbeslissingen en runbooks
+
+Deze gids beschrijft de M5-functionaliteit: projectdossiers, architectuurbeslissingen
+(ADR's) en runbooks, bereikbaar via **Projecten** in de hoofdnavigatie. Geschreven voor
+redacteuren en beheerders.
+
+## Projecten
+
+Een project is geen kopie van bestaande pagina's — het is een gestructureerd dossier
+dat verwijst naar pagina's, beslissingen, runbooks, updates en mijlpalen.
+
+1. Klik op **Projecten** in de hoofdnavigatie, daarna op **Nieuw project**.
+2. Vul naam, samenvatting, prioriteit en de huidige stand in. Het project start altijd
+   in status **Concept**.
+3. Op de projectpagina ziet u in één overzicht: de huidige stand, gekoppelde pagina's,
+   beslissingen, mijlpalen en de meest recente updates.
+
+### Status wijzigen
+
+De statusknoppen tonen alleen de overgangen die op dit moment zijn toegestaan (bijvoorbeeld
+**Concept → Gepland**, **Actief → Geblokkeerd**). Een project dat is **Gearchiveerd**,
+is bewust een eindstation in deze versie; archiveren gebeurt altijd expliciet en is nooit
+hetzelfde als verwijderen.
+
+### Pagina's koppelen
+
+Een pagina blijft altijd de canonieke plaats voor de inhoud. Een project koppelt er
+alleen naar, met een rol (bijvoorbeeld **Architectuur**, **Beveiliging**,
+**Probleemoplossing**). Een pagina ontkoppelen van een project verwijdert nooit de
+pagina zelf.
+
+### Updates
+
+Een update is een tijdlijnitem: voortgang, een oplossing, een release, een risico, enz.
+Updates worden nooit achteraf gewijzigd — een correctie voegt een nieuwe update toe die
+verwijst naar de oorspronkelijke, waarna die oorspronkelijke update automatisch als
+**Vervangen** wordt gemarkeerd. De verificatiestatus (**Gemeld** / **Geverifieerd** /
+**Vervangen**) maakt altijd duidelijk of een claim al bevestigd is of nog niet.
+
+### Mijlpalen
+
+Mijlpalen zijn projectspecifiek en hebben geen verband met de milestones (M0–M9) van dit
+bouwproces zelf. Wijzig de status van een mijlpaal via het keuzemenu naast de mijlpaal.
+
+## Architectuurbeslissingen (ADR's)
+
+Een architectuurbeslissing is een gewone pagina (documenttype
+**Architectuurbeslissing**) met een extra statusveld erbovenop, zodat beslissingen
+doorzoekbaar, historisch consistent en onderling te koppelen zijn.
+
+1. Klik op het tabblad **Architectuurbeslissingen**, daarna op **Nieuwe beslissing**.
+2. Elke nieuwe beslissing start als **Voorgesteld** en krijgt automatisch een
+   volgnummer (ADR-1, ADR-2, …), per project of, als er geen project gekoppeld is,
+   werkruimtebreed.
+3. Een redacteur kan een voorgestelde beslissing **accepteren**, **afwijzen** of
+   **intrekken**.
+
+### Een beslissing vervangen
+
+Om een eerder geaccepteerde beslissing te vervangen: maak een nieuwe beslissing aan die
+verwijst naar de oude, en accepteer de nieuwe. Zodra de nieuwe beslissing wordt
+geaccepteerd, wordt de oude automatisch op **Vervangen** gezet, met een verwijzing in
+beide richtingen — zo blijft de volledige lijn van beslissingen zichtbaar en navigeerbaar,
+en verdwijnt de oude beslissing nooit.
+
+De inhoud (context, overwegingen, gevolgen) bewerkt u via **Open onderliggende pagina om
+inhoud te bewerken** — dat opent de gewone pagina-editor met revisiegeschiedenis, exact
+zoals bij elke andere pagina.
+
+## Runbooks
+
+Een runbook is een menselijk uit te voeren procedure. Het platform voert zelf nooit
+commando's uit — het toont en valideert alleen de structuur.
+
+1. Klik op het tabblad **Runbooks**, daarna op **Nieuwe runbook**.
+2. Kies een risiconiveau (**Laag**/**Gemiddeld**/**Hoog**/**Kritiek**) en geef aan of een
+   onderhoudsvenster vereist is.
+3. Werk de inhoud (doel, vereisten, stappen, validatie, rollback) uit via de gewone
+   pagina-editor.
+
+### Valideren
+
+Klik op **Valideren tegen huidige revisie** nadat u de procedure hebt gecontroleerd. Dit
+registreert wie de validatie deed en tegen welke inhoudsversie. Zodra de onderliggende
+pagina daarna opnieuw wordt bewerkt, toont de runbook automatisch een duidelijke
+waarschuwing dat de validatie verouderd is — die waarschuwing verdwijnt pas na een
+nieuwe validatie tegen de bijgewerkte inhoud.
+
+### Veiligheid
+
+- Commando's worden altijd als platte tekst of code getoond, nooit als uitvoerbare
+  knop.
+- Er is geen terminalkoppeling en geen automatische invulling van geheimen.
+- Gevoelige waarden hoort u als plaatshouder te markeren in de tekst zelf (bijvoorbeeld
+  `<wachtwoord invullen>`), nooit als echte waarde.